[:lt]Lenkijos institutas Vilniuje visus kino mylėtojus kviečia į geriausių lenkiškų filmų peržiūras. Filmai bus rodomi Lenkų kino festivalyje 2024 m. rugsėjo 25 – spalio 6 dienomis kino teatruose „Multikino“ ir „Skalvija“ Vilniuje bei Šalčininkų kultūros centre.

Lenkų kinas turi senas tradicijas, o kūrėjų iš Lenkijos darbai nenustoja linksminti, jaudinti, kartais mokyti ir visada – žavėti tūkstančius žiūrovų visame pasaulyje, taip pat ir Lietuvoje.

Šių metų Lenkų kino festivalyje bus rodomi naujausi lenkų vaidybiniai filmai, dauguma jų – pirmą kartą Lietuvoje. Iš viso įvyks penkių filmų premjeros. Viena iš jų – Lietuvoje jau žinomos ir mėgstamos režisierės Kingos Dębskos naujausias darbas „Ugnies šventė“ – Jakubo Małeckio bestseleriu tapusio romano ekranizacija. Kinga Dębska yra viena iš nedaugelio lenkų režisierių, gebančių lengvai ir prieinamai kalbėti apie sudėtingas problemas. „Ugnies šventė“ – vadinamojo „feel good“ stiliaus filmas, išsiskiriantis didele optimizmo doze. Tai juosta, priversianti ir paašaroti, ir pasijuokti.

Žiūrovų dėmesio lauks praeitų metų Gdynės lenkų kino festivalyje gausiai apdovanotas režisieriaus Jano Holoubeko psichologinis trileris „Doppelgänger. Antrininkas“. Kai kurie kino kritikai šį filmą laiko iki šiol geriausiu režisieriaus darbu. Filmo scenarijų įkvėpė tikra istorija apie komunistinės Lenkijos specialiuosius agentus, pasisavinusius kitų žmonių biografijas, kad įsilietų į Vakarų Europos visuomenę. Juostos veiksmas vyksta  XX a. 8-9 dešimtmečių sandūroje abiejose geležinės uždangos pusėse.

2024 m. minimos 80-osios Monte Cassino mūšio, suvaidinusio lemiamą vaidmenį  Antrojo pasaulinio karo istorijoje, metinės. Taigi neatsitiktinai į festivalio programą įtrauktas Krzysztofo Łukaszewicziaus režisuotas filmas „Raudonos aguonos“, atskleidžiantis didžiausio žmonijos istorijoje ginkluoto konflikto aspektus. Juosta be kita ko sulaukė pagyrų už tikroviškas mūšio scenas. Tai ir vienas brangiausių lenkiškų filmų istorijoje.

Detektyvinių galvosūkių mėgėjams rekomenduojame Sebastiano Buttny režisuotą retro stiliaus kriminalinę istoriją „Šventasis“. Filme pasakojama apie vieną garsiausių Lenkijos Liaudies Respublikos apiplėšimų, kuomet 1986 metais iš Gniezno arkikatedros bazilikos buvo pavogta sidabrinė švento Vaitiekaus skulptūra, buvusi neįkainojamo relikvijoriaus dalis. Visa tai vyksta praėjus pusantrų metų po Saugumo tarnybų įvykdyto kun. Jerzio Popiełuszkos, nužudymo, kas suteikia įvykiui papildomo atgarsio. Pasak kai kurių kino kritikų, filmas turi ambicijų tapti lenkiškuoju „Da Vinčio kodu“.

Tuo tarpu norintys pajusti Jaunosios Lenkijos dvasią, turėtų atkreipti dėmesį į Maciejaus Kawalskio režisuotą kriminalinę komediją „Pavojingi džentelmenai“. Nors geriausia pastarųjų kelerių metų lenkų komedija tituluojamame filme gausu veikėjų, nusipelniusių Lenkijos kultūrai ir istorijai (rašytojas J. Conradas, T. Boy-Żeleńskis, St.Witkacy, B. Malinowskis), jis nėra paremtas tikrais faktais. Tai greičiau istorinius faktus žaismingai interpretuojantis žanrinis, pramoginis filmas.

Lenkų kino festivalyje taip pat norime priminti du lenkiškus filmus, sulaukusius išskirtinio populiarumo šių metų festivalyje „Kino pavasaris“: „Chłopi“ ir „Žalia siena“. Animacinė drama „Kaimiečiai“, kurią režisavo tarptautiniu mastu pripažinto filmo  „Jūsų Vincentas“ kūrėjai Dorota Kobiela Welchman ir Hugh Welchman, yra ne tik kino filmas, bet ir meno kūrinys, ties kuriuo daugiau nei dvejus metus dirbo per 100 tapytojų iš Lenkijos, Lietuvos, Ukrainos ir Serbijos. XIX–XX a. sandūros Europos tapybos įkvėpta animacija buvo Lenkijos kandidatė  „Oskaro“ kino apdovanojimui. Nobelio premijos laureato Władysławo Reymonto romano ekranizacija daro įspūdį ne tik savo vizualumu, bet ir žavi nuostabia muzika.

Agnieszkos Holland filmas „Žalia siena“, tai kūrinys, priverčiantis diskutuoti, kad ir apie kūrėjų įsitraukimą į socialinius ir politinius procesus. Filmas nepraranda aktualumo, tebesitęsiant migracijos krizei Lenkijos ir Baltarusijos pasienyje.

Lenkų kino klasikos programoje norime priminti dar vieną Agnieszkos Holland filmą „Europa, Europa“. Juosta anuomet pelnė Auksinį gaublį geriausio užsienio filmo kategorijoje, taip pat buvo apdovanota Amerikos kino kritikų asociacijos prizu. Filme pasakojama apie žydų genocidą ir jaunimo indoktrinacijos į Sovietų sąjungos bei Trečiojo reicho struktūras metodus.

Vaikus ir paauglius kviečiame į režisierės Magdalenos Nieć filmą „Apie šunį, kuris keliavo traukiniais“ pagal kultinę Romano Pisarskio knygą vaikams. Tai visai šeimai skirta kino juosta, kurioje pasakojama apie šeimos meilę bei apie žmonių ir gyvūnų santykius.

Tikime, kad siūloma programa Jus sudomins ir kad kartu su mumis leisitės į šią nepaprastą kelionę po kino pasaulį, kupiną jausmų, vidinių išgyvenimų, kovos už žmogaus orumą ir tiesą.[:pl]Instytut Polski w Wilnie zaprasza wszystkich miłośników kinematografii na pokazy najlepszych polskich filmów. Projekcje polskich produkcji odbędą się w ramach Festiwalu Filmu Polskiego w dn. 25 września – 6 października 2024 r. w kinach „Multikino” i „Skalvija” w Wilnie oraz w  Centrum Kultury w Solecznikach.

Polskie kino cieszy się długą tradycją, a dzieła twórców znad Wisły niezmiennie bawią, wzruszają, czasem uczą, ale zawsze zachwycają tysiące widzów na całym świecie, w tym również na Litwie.

Podczas tegorocznego Festiwalu Filmu Polskiego zostaną wyświetlone w większości najnowsze polskie filmy fabularne, dotąd jeszcze nie pokazywane na Litwie. Przykładowo pięć polskich filmów będzie miało swoje premiery na Litwie. Jedną z takich produkcji będzie najnowsze dzieło znanej i lubianej na Litwie reżyserki Kingi Dębskiej „Święto ognia”, będące adaptacją bestsellerowej powieści Jakuba Małeckiego. To jedna z niewielu reżyserek polskich potrafiąca przystępnie i w lżejszej formie mówić o sprawach skomplikowanych. Film zalicza się do tzw. gatunku „feel-good movies”, cechuje się dużym optymizmem i można go śmiało nazwać filmem do „popłakania i pośmiania się”.

Państwa uwadze polecamy obsypany nagrodami na ubiegłorocznym Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni psychologiczny thriller w reżyserii Jana Holoubka „Doppelgänger. Sobowtór”. Przez niektórych krytyków filmowych film jest uważany za najlepszy do tej pory projekt reżysera. Scenariusz filmu został zainspirowany prawdziwą historią polskich agentów specjalnych PRL-u, którzy kradli cudze życiorysy, by wtopić się w społeczeństwo zachodniej Europy. Akcja dzieje się na przełomie lat 70. i 80. po dwóch stronach żelaznej kurtyny.

W 2024 roku obchodzimy 80. rocznicę bitwy pod Monte Cassino, która odegrała kluczowe znaczenie w historii II wojny światowej. W programie Festiwalu nie mogło więc zabraknąć filmu „Czerwone maki” w reżyserii Krzysztofa Łukaszewicza, pokazujący aspekty największego w historii ludzkości konfliktu zbrojnego. Produkcja jest chwalona m. in. za realistyczne sceny batalistyczne. Jest to także jeden z najdroższych polskich filmów w historii.

Miłośnikom zagadek detektywistycznych polecamy retro kryminał w reżyserii Sebastiana Buttnego „Święty”. Film opowiada o jednym z najsłynniejszych rabunków PRL-u, kiedy to w 1986 r. z Bazyliki Archikatedralnej w Gnieźnie skradziono srebrną figurę św. Wojciecha, będącą częścią bezcennego relikwiarza. Wszystko to dzieje się 1,5 roku po zabójstwie przez SB ks. Jerzego Popiełuszki, co nadaje zdarzeniu wyjątkowego wymiaru. Zdaniem poszczególnych krytyków filmowych film ma ambicje bycia polskim „Kodem da Vinci”.

Z kolei osoby, chcące poczuć ducha Młodej Polski, powinny zainteresować się komedią kryminalną w reżyserii Macieja Kawalskiego „Niebezpieczni dżentelmeni”. Pomimo tego, iż w filmie, nazywanym najlepszą polską komedią ostatnich kilku lat, przewija się dużo postaci zasłużonych dla polskiej kultury i historii (np. Conrad, Boy-Żeleński, Witkacy, Malinowski), nie jest to dzieło oparte na faktach. To raczej kino gatunkowe z pewnym przymrużeniem oka naginające fakty historyczne, film z gatunku „wrzucenia na luz”.

Podczas Festiwalu Filmu Polskiego chcemy również przypomnieć dwa polskie filmy cieszące się wyjątkową popularnością podczas tegorocznego festiwalu filmowego „Kino pavasaris” – „Chłopi” i „Zielona granica”. Animacja „Chłopi” w reżyserii Doroty Kobieli Welchman i Hugh Welchmana, twórców uznanego na świecie „Twojego Vincenta” to z jednej strony dzieło filmowe, ale jednocześnie dzieło, nad którym przez dwa lata pracowało ponad 100 malarzy z  Polski, Litwy, Ukrainy i Serbii. Animacja inspirowana europejskim malarstwem z przełomu XIX i XX wieku była polskim kandydatem do Oscara. Adaptacja powieści Władysława Reymonta, laureata nagrody Nobla, imponuje nie tylko warstwą wizualną, ale zachwyca również wspaniałą warstwą muzyczną.

Z kolei film Agnieszki Holland „Zielona granica” – to dzieło zmuszające do dyskusji, być może także na temat zaangażowania się twórców w procesy społeczno-polityczne. Film wciąż aktualny ze względu na kryzys migracyjny na polsko-białoruskim pograniczu.

W ramach spotkań z polską klasyką filmową chcemy przypomnieć inny film Agnieszki Holland „Europa, Europa”. Film zdobył Złoty Glob dla najlepszego filmu zagranicznego, został też doceniony jako najlepszy film zagraniczny przez inne amerykańskie instytucje. Porusza temat zagłady Żydów oraz metody indoktrynacji młodzieży w ZSRR i III Rzeszy.

Dzieci i młodzież zapraszamy do obejrzenia filmu w reżyserii Magdaleny Nieć „O psie, który jeździł koleją”, będącym adaptacją kultowej lektury autorstwa Romana Pisarskiego. Film jest zaliczany do gatunku kina familijnego i jest głównie historią o miłości rodzinnej, jak również relacjach ludzi ze zwierzętami.

Wierzymy, że proponowany program zainteresuje Państwa i wybiorą się Państwo z nami w tę niezwykłą podróż w świat kina, pełnego uczuć, zmagań wewnętrznych człowieka, walki o ludzką godność i prawdę.[:]